บทนำ

 

               สำนักงานสถิติแห่งชาติ ในฐานะที่เป็นองค์กรในการผลิตข้อมูลพื้นฐานที่จำเป็นของประเทศ (Fundamental Statistics) และเป็นหน่วยงานกลางที่มีภารกิจในการบริหารจัดการระบบสถิติของประเทศให้เป็นเอกภาพ  โดยมีกลไกการดำเนินงานคือ การจัดทำแผนแม่บทระบบสถิติประเทศไทย พ.ศ. 2554 - 2558  เพื่อกำหนดกรอบความรับผิดชอบของหน่วยสถิติในการจัดทำสถิติให้สามารถใช้ข้อมูลร่วมกันได้ และเพื่อกำหนดมาตรฐานในการนำไปใช้เป็นแนวทางของการผลิตสถิติของหน่วยสถิติให้มีความถูกต้องตามหลักวิชาการ และสอดคล้องกับหลักมาตรฐานสากล โดยเฉพาะสถิติที่มีความสำคัญต่อการนำเสนอสถานการณ์ของประเทศ หรือเรียกว่า “สถิติทางการ” (Official Statistics) ซึ่งสถิติดังกล่าวต้องเป็นสถิติที่มีระบบการผลิตถูกต้องตามหลักการที่วางไว้อย่างเป็นระบบ และมีมาตรฐานคุณภาพที่กำหนด รวมถึงเป็นสถิติที่มีการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถนำมาใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง (Reference) ที่มีความน่าเชื่อถือสูงสำหรับประเทศไทย

               ที่ผ่านมา สำนักงานสถิติแห่งชาติได้มุ่งเน้นเพื่อบรรลุเป้าประสงค์ของแผนแม่บทระบบสถิติประเทศไทยตามยุทธศาสตร์ที่ 1 ด้านการบริหารจัดการระบบสถิติอย่างมีประสิทธิภาพ คือประเทศไทยมีผังสถิติทางการหรือรายการข้อมูลสถิติที่สำคัญและจำเป็นสำหรับการวางแผนพัฒนาและกำหนดนโยบายครบทุกสาขา  โดยในปี 2557 นี้ สำนักงานสถิติแห่งชาติมีแผนการดำเนินงานที่มุ่งเน้นเข้าสู่ “ยุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาข้อมูลสถิติให้มีมาตรฐาน” เพื่อให้การผลิตสถิติทางการของประเทศเป็นมาตรฐานตามหลักสากล มีคุณภาพ และสามารถเปรียบเทียบกันได้ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ

               อย่างไรก็ตาม  ในปัจจุบันยังขาดระบบการจัดการคุณภาพสถิติทางการและเครื่องมือในการจัดการคุณภาพของสถิติที่ผลิตขึ้นจากหน่วยงานต่างๆ   ส่งผลให้การแลกเปลี่ยนและเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานและโครงการต่างๆ  เกิดปัญหาด้านความเป็นเอกภาพ  และผู้ต้องการใช้สถิติไม่มีความมั่นใจเพียงพอต่อการนำสถิติดังกล่าวไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ซึ่งเป็นปัญหาอย่างมากสำหรับการบริหารจัดการระบบสถิติ และการตัดสินใจสำคัญระดับประเทศ

               เพื่อให้บรรลุตามเป้าประสงค์ของยุทธศาสตร์และเกิดผลนำไปสู่การปฏิบัติได้จริงและสัมฤทธิ์ผลอย่างมีประสิทธิภาพ  สำนักงานสถิติแห่งชาติต้องพัฒนาระบบการจัดการคุณภาพสถิติทางการ รวมถึงสร้างองค์ความรู้ให้ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ทางด้านสถิติของหน่วยผลิตสถิติทางการมีความรู้ความเข้าใจและเห็นความสำคัญของการจัดการคุณภาพสถิติของประเทศ พร้อมทั้งร่วมมือในการขับเคลื่อนเพื่อให้สถิติทางการของประเทศมีคุณภาพตามมาตรฐานสากล และสร้างความเชื่อมั่นต่อผู้ใช้ว่า “สถิติทางการเป็นฐานข้อมูลสถิติหลักของประเทศที่ต้องนำมาใช้เพื่อตัดสินใจและเป็นข้อมูลสำคัญที่ประกอบการวางแผนเพื่อพัฒนาประเทศที่มีคุณภาพและเชื่อถือได้”

 

รูปแบบการประเมินคุณภาพสถิติทางการ ประกอบด้วย

               1. การประเมินคุณภาพสถิติทางการในมิติของผู้ผลิต ผ่านการประเมินคุณภาพสถิติทางการด้วยตนเองทางออนไลน์

               2. การประเมินคุณภาพสถิติทางการในมิติของผู้ใช้ ผ่านการสำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้

               3. การประเมินคุณภาพสถิติทางการในมิติของผู้เชี่ยวชาญ/องค์กรภายนอก เพื่อให้การรับรอง